De spreekbeurt van VS-president DT van 23 september heeft verder voer gegeven aan de vraag of hij nog wel compos mentis is. En die vraag raakt misschien wel zijn hele entourage. Lange tijd was het niet aannemelijk dat hiertoe ook Marco Rubio, nu Minister van Buitenlandse zaken, zou behoren. En nog steeds moet gezegd worden dat Rubio over Cambodja een consistent geluid laat horen.
Marco Rubio is een van de politici die zich als senator sinds 2011 meermaals kritisch tot zeer kritisch heeft uitgelaten over Cambodja. In 2018 pleitte hij naar aanleiding van de ontbinding van de oppositiepartij CNRP en de arrestatie van oppositieleider Kem Sokha voor sancties tegen Cambodjaanse functionarissen onder de Global Magnitsky Act. Hij stelde dat de regering van Hun Sen “systematisch democratische instellingen heeft ontmanteld” en dat de VS “verantwoordelijkheid moet nemen om mensenrechtenschendingen te bestraffen”. In 2020 steunde Rubio wetgeving die gericht was op het versterken van mensenrechten en democratie in Zuidoost-Azië waarbij Cambodja expliciet werd genoemd vanwege de daar aanwezige corruptie, repressie en banden met de georganiseerde misdaad. In 2023 was Rubio een van de ondertekenaars van de Cambodia Democracy and Human Rights Act. Die wet beoogde het bevorderen van vrije en eerlijke verkiezingen, democratie en mensenrechten in Cambodja en het veroordelen van repressieve maatregelen van de Cambodjaanse regering. Daartoe werden gerekend de sluiting van NGO’s en onafhankelijke media, de uitzetting van het National Democratic Institute en Peace Corps-vrijwilligers en de onderdrukking van oppositiepartijen en burgerlijke vrijheden. Maar de wet stipuleerde ook, zoals Rubio’s pleidooi van vijf jaar daarvóór, sancties onder de werking van de Global Magnitsky Act tegen corrupte Cambodjaanse functionarissen.
Op 8 september j.l. was het zover. Het Ministerie van Financiën publiceerde een lange lijst van personen en ondernemingen die in lijn met de bevindingen van het Financial Crimes Enforcement Network verantwoordelijk worden gehouden voor de grootschalige cybercriminaliteit in Cambodja en Myanmar. Voor Cambodja gaat het om eigenaren en beheerders van tien gebouwencomplexen. De toelichting vermeldt onder meer: “Transnationale criminele organisaties in Zuidoost-Azië richten zich steeds vaker op Amerikanen via grootschalige cyberfraude. Volgens een schatting van de Amerikaanse overheid waren Amerikanen in 2024 minstens 10 miljard dollar kwijtgeraakt aan oplichtingsoperaties in Zuidoost-Azië, een stijging van 66 procent ten opzichte van het voorgaande jaar. Criminele organisaties in Zuidoost-Azië rekruteren vaak mensen onder valse voorwendselen om in oplichtingscentra te werken. Met behulp van schuldslavernij, geweld en de dreiging van gedwongen prostitutie dwingen de oplichters mensen om online vreemden op te lichten via berichtenapps of door sms-berichten rechtstreeks naar de telefoon van een potentieel slachtoffer te sturen.”
Misschien was het voor Rubio niet ‘his finest hour’ – dat was waarschijnlijk het moment van zijn benoeming tot Secretary of State – maar bevredigend moet het geweest zijn. Hij twitterde: “Cyberfraudecentra in Zuidoost-Azië hebben vorig jaar meer dan 10 miljard dollar van Amerikanen gestolen. Als reactie hierop heeft US-Treasury vandaag sancties opgelegd aan personen en instanties die banden hebben met cyberfraudecentra in Birma en dwangarbeidsoperaties in Cambodja.” Nota bene, zowel de wet als Rubio beargumenteren het sanctiebeleid uitsluitend in termen van de Amerikaanse veiligheid. Dat dan weer wel.
Toch is er duidelijk sprake is van een continue lijn in de benadering van Cambodja door Rubio en de VS. Des te vreemder, schrijft Jacob Sims in The Diplomat, dat op de lijst van gesanctioneerde personen geen namen van Cambodjanen staan, maar alleen van Chinezen die het Cambodjaans burgerschap voor (grof) geld hebben gekocht en dat er door de Amerikaanse ambassade in Phnom Penh nooit gewag wordt gemaakt van desbetreffende rapportages en wetgeving in de VS. Recent ontving het Min van BZ nog met veel egards twee hoogwaardige Cambodjaanse functionarissen (Polida Kheng en Chetra Phou) die nauw verbonden zijn met de illegale cyberindustrie.
Het is alsof de huidige Amerikaanse administratie op dit moment geopolitiek geen zin heeft in een openlijke confrontatie met het Cambodjaanse regime. Verzwakking van Cambodja zou in het riskante voordeel zijn van zowel diens rivaal Thailand als van diens vriend China.
Ontdek meer van Cambodja Glim en Grim
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.