Vorige week vond een Thaise soldaat de dood doordat hij op een Cambodjaanse landmijn trapte. Dat was voor de Thaise premier Anutin Charnvirakul reden om de bepalingen van de afgesproken bestandsovereenkomst op te zeggen. Daarbij zei hij dat hij zich niets meer aantrok van de tarievenkwestie met de VS. De zware wapens aan de grens werden niet teruggetrokken en de achttien Cambodjaanse krijgsgevangenen werden niet vrijgelaten. Die overeenkomst was juist onder tarievendruk door Trump bedongen en Trump heeft Charnvirakul nu gesommeerd zich aan de overeenkomst te houden. Cambodja is blij met die interventie vanuit Amerika, terwijl het land zich toch al mag verheugen in warme banden met China.
Het is inmiddels wel bekend dat Cambodja binnen de ASEAN-landen de beste vriend is van China. Dat bewijst zich economisch onder meer in de talrijke grootschalige projecten die met voornamelijk Chinees kapitaal ontwikkeld worden. Hierbij een onvolledige opsomming.
De modernisering van de Ream Naval Base bij Sihanoukville met een 300 meter lange diepwater-pier, geschikt voor oorlogsschepen tot 20.000 ton en een droogdok voor schepen tot 5.000 ton. Cambodja claimt dat deze maritieme basis door iedereen gebruikt mag worden, maar het gezamenlijke logistiek en trainingscentrum met naar verluid preferentiële toegang van China relativeert die claim.
De aanleg van de Expressway van Phnom Penh naar Sihanoukville, geopend op 1 oktober 2022. De snelweg is 190 kilometer lang en kostte 2 miljard dollar. Het bracht de rijtijd tussen de hoofdstad en de havenstad terug van 5 uur naar 1,5 uur. De weg is gebouwd door de China Road and Bridge Corporation (CRBC) via een zogenoemde Build-Operate-Transfer (BOT). Dat is een publiek-private samenwerkingsvorm waarbij een private partij een infrastructuurproject bouwt en exploiteert voor een afgesproken periode en het daarna overdraagt aan de overheid. Met de exploitatie verdient het bedrijf zijn investering terug, vaak via tolheffing of gebruiksrechten.
De aanleg van het Techo International Airport in Phnom Penh, op 5 september in bedrijf genomen. Het heeft drie landingsbanen en is berekend op vooralsnog 13 miljoen passagiers per jaar. De vorige luchthaven had slechts één landingsbaan en was geschikt voor maximaal 5 miljoen passagiers. Ook de ontwikkeling van dit project werd geregeld door CRBC via een BOT.
De aanleg van het Funan Tech Kanaal, een brede vaargeul van 180 kilometer van Phnom Penh naar de zuidelijke kustplaats Kep. Met de aanleg is 1,7 miljard dollar gemoeid waarvan China iets minder dan de helft fourneert. De aanleg van het kanaal zal ernstige repercussies hebben voor Vietnam. Het vrachtverkeer zal veel minder aangewezen zijn op Vietnamese havens en het ‘aftappen’ van een (zijrivier) van de Mekong zal grote gevolgen hebben voor de ecosystemen in de Vietnamese benedenloop van de Mekong.
De bouw van een Energiecentrale van 250 MW in Prey Veng door de China National Heavy Machinery Corporation en van de waterkrachtcentrale Cambodiaa Upper Tatay van 150 MW. Deze projecten volgen op de door China gesteunde Hydropower Lower Sesan 2 van 400 MW en de Russei Chrum Krom Lower Hydroelectric Power Station.
De bouw van een Assemblagefabriek van de Chinese elektrische-autofabrikant BIRD in de belastingvrije Economische Zone (EZ) van Sihanoukville. China heeft plannen onthuld voor nog twee vergelijkbare belasting zones in Cambodja die zich zullen richten op de technologie en op de agrovoedsel werkende industrie.
De technologie en de ecosystemen voor agro-industrie zijn exemplarisch voor China’s groeiende bijdrage aan de economische ontwikkeling van Cambodja. China is momenteel goed voor meer dan een derde van alle buitenlandse directe investeringen in Cambodja, met een focus op de maakindustrie waaronder textiel, schoenen en sportartikelen. Bijna alle grote kledingfabrikanten in Cambodja zijn dan ook in handen van Chinese bedrijven en/of investeerders. China levert doorgaans grondstoffen aan Cambodja, terwijl de geproduceerde goederen terugkeren naar China. Cambodja ontwikkelt zich ook tot een regionaal en wereldwijd knooppunt voor auto-onderdelen, ongetwijfeld gedreven door een instroom van zowel Chinees kapitaal, investeringen als productiekennis.
China is sinds 2014 de grootste handelspartner van Cambodja. Met de inwerkingtreding van de vrijhandelsovereenkomst tussen China en Cambodja in 2022 bereikte de handel in 2024 een waarde van bijna 18 miljard dollar hoewel deze voornamelijk bestond uit Chinese export naar Cambodja.
Dit stuk beperkt zich tot direct economische invloed van China op Cambodja. Dat heeft op zijn beurt weer grote invloed op de Cambodjaanse politiek en daarmee op die van de ASEAN. In dat verband wordt het kleine Cambodja vaak getypeerd als trouwe vazal van het immense China.
Ontdek meer van Cambodja Glim en Grim
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.