Deze blog gaat over de positie van Cambodja binnen de geopolitieke strijd tussen de Verenigde Staten en China. Die notie impliceert dat veel van wat zich in Cambodja afspeelt is te duiden in termen van die ‘rivaliteit’. En dat Cambodja zich veel moeite moet getroosten om zich daartoe te verhouden. Juist recent hebben zich in die dynamiek enkele saillante ontwikkelingen voorgedaan.
Vanaf 2017 heeft Cambodja zich een steeds meer getrouwe bondgenoot van China betoond. In 1998 was er een definitief einde gekomen aan de dertig jaar durende burgeroorlog. Er kam een Westers georiënteerd democratische rechtsorde met als meerderheidspartij de Cambodian People Party (CPP) onder leiding van Hun Sen. In 2017 dreigde de CPP de verkiezingen te verliezen en wist Hun Sen met een interne coup de concurrentie uit te schakelen. America en Europa reageerden daarop gaandeweg steeds kritischer, reden waarom Hun Sen zich steeds verdergaand tot China wendde.
In de vorige blog is een beeld gegeven van de inmiddels enorme Chinese economische invloed op het land. Die afhankelijkheid heeft evenwel zijn grenzen bijvoorbeeld vanwege de positie van het land binnen de Associatie van Zuid-Aziatische landen (ASEAN). Cambodja probeert dan ook al langere tijd zijn banden met andere landen aan te halen.
Wat dat betreft lijkt de plotseling uitgebroken oorlog met buurland Thailand een opening geboden te hebben. Het grootschalige oorlogsgeweld werd na vijf dagen gestopt onder de dreiging van Trump dat beide landen extreme invoerrechten opgelegd zouden krijgen. Cambodja ‘vierde’ dit als een overwinning en nomineerde Trump prompt voor de Nobelprijs. Onder zijn persoonlijke leiding werd zelfs een soort voorlopig staak-het-vuren beklonken.
Thailand beweerde daarna dat het grensconflict en de tarievenkwestie niets met elkaar te maken hadden, wat de gram van Trump wekte. Later eens te meer toen de Thaise koning voor het eerst een staatsbezoek aan China bracht. Trump zag zijn kans schoon voor een poging Cambodja een beetje los te weken uit de Chinese orbit. Hij hief het wapenembargo tegen Cambodja op en beloofde dat er (na acht jaar) weer gemeenschappelijke militaire oefeningen gehouden zouden worden.
Het zal wel niet snel komen tot een volledig stuivertje wissen tussen Cambodja en Thailand. Maar het lijkt erop dat er bakens worden verzet. Daarbij speelt ook een rol dat Thailand in grote politieke chaos verkeert. Op dit moment kent het land een interim premier, Anutin Charnvirakul, die gedoogd wordt door het leger en de royalisten. Er zijn nationale verkiezingen aangekondigd voor januari en Charnivirakul roert een fel nationalistische trom om zijn eigen kansen te dienen. Te meer daar de Move Forward Party, een progressieve partij van merendeels jonge mensen die de vorige verkiezingen had gewonnen maar om een bagatel werd verboden, nu onder de nieuw naam People’s Party (PP) opnieuw hoge ogen gooit. Als deze partij opnieuw wint en niet verboden wordt, dan zal het de huidige band met het westen en America niet in de waagschaal stellen. Maar als het blok van militairen en koningsgezinden (weet) te winnen, dan zal dat China’s invloed op Thailand versterken en die met Cambodja niet onberoerd laten.
Ontdek meer van Cambodja Glim en Grim
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.